Guliston davlat pedagogika instituti

Мазкур мақолада кадрлар касбий маънавияти тушунчаси ҳамда унинг шаклланишида ижтимоий детерминантларнинг ўрни ва аҳамияти илмий жиҳатдан таҳлил қилинади. Замонавий жамиятда мутахассис шахсининг касбий фаолияти нафақат билим ва кўникмаларга, балки унинг маънавий-ахлоқий қиёфасига ҳам бевосита боғлиқдир. Шу боис касбий маънавиятнинг шаклланиш жараёнига таъсир этувчи ижтимоий омиллар – оила, таълим тизими, ижтимоий муҳит, қадриятлар тизими ва маданий жараёнлар алоҳида ўрганилади. Мақолада касбий маънавиятнинг ижтимоий табиатга эгалиги асослаб берилиб, унинг шаклланишида жамиятнинг институционал ва маданий таъсир механизмлари ёритилади. Шунингдек, касбий маънавиятни ривожлантиришда ижтимоий детерминантларнинг ўзаро боғлиқлиги ва уларнинг шахс камолотига таъсири очиб берилади. Калит сўзлар: касбий маънавият, ижтимоий детерминантлар, маънавий қадриятлар, ижтимоий муҳит, таълим тизими, оила, шахс камолоти, ахлоқий меъёрлар, ижтимоийлашув, маданият. амонавий жамият тараққиётининг мураккаб ва кўп қиррали жараёнлари шароитида Зинсон омили, хусусан, унинг касбий ва маънавий салоҳияти устувор аҳамият касб этмоқда. Бугунги кунда мутахассиснинг рақобатбардошлиги фақатгина касбий билим ва малакалар билан эмас, балки унинг маънавий-ахлоқий фазилатлари, ижтимоий масъулияти ва қадриятларга муносабати билан ҳам белгиланади. Шу нуқтаи назардан, касбий маънавият тушунчаси замонавий ижтимоий-фалсафий тадқиқотларнинг муҳим объектига айланиб бормоқда. Касбий маънавият шахснинг касбий фаолияти жараёнида намоён бўладиган маънавийахлоқий сифатлар, қадриятлар ва хулқ-атвор меъёрларининг тизимини ифодалайди. У инсоннинг ижтимоий муҳит билан ўзаро таъсири жараёнида шаклланиб, турли омиллар таъсирида ривожланиб боради. Шу боис касбий маънавиятни индивидуал ҳодиса сифатида эмас, балки ижтимоий шартланган, яъни ижтимоий детерминантлар билан боғлиқ жараён сифатида ўрганиш зарурати юзага келади. Ижтимоий детерминантлар деганда шахснинг шаклланишига таъсир этувчи ташқи ижтимоий омиллар – оила, таълим тизими, ижтимоий институтлар, маданий муҳит ва жамиятдаги қадриятлар тизими тушунилади. Мазкур омиллар касбий маънавиятнинг шаклланишида ҳал қилувчи рол ўйнаб, шахснинг дунёқараши, ахлоқий позицияси ва касбий фаолиятига бевосита таъсир кўрсатади. Айниқса, глобаллашув ва ахборот оқимлари кучайган даврда ижтимоий детерминантларнинг таъсири янада мураккаблашиб, янги мазмун касб этмоқда. Шу боис мазкур мақолада касбий маънавиятнинг шаклланишида ижтимоий детерминантларнинг ўрни, уларнинг ўзаро боғлиқлиги ҳамда шахснинг касбий ва маънавий камолотига таъсири ижтимоий-фалсафий жиҳатдан таҳлил қилинади. Касбий маънавиятнинг шаклланиши мураккаб ва кўп босқичли жараён бўлиб, у шахснинг индивидуал хусусиятлари билан бир қаторда, турли ижтимоий детерминантлар таъсирида вужудга келади ва ривожланади. Шу боис мазкур жараённи таҳлил этишда уни фақат индивидуал психологик ҳодиса сифатида эмас, балки ижтимоий-фалсафий нуқтаи назардан, яъни жамият билан ўзаро алоқадорликда ўрганиш муҳим аҳамият касб этад

Маҳмудов Р. Ж.. KADRLAR SALOHIYATINI YUKSALTIRISHNING FALSAFIY, MA‘NAVIY-AXLOQIY JIHATLARI // Jamiyat barqarorligini ta’minlashda kadrlar salohiyatini yuksaltirishning ijtimoiy-falsafiy muammolari. GULISTON DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI, 2026, B.4-6. — https://konferensiya.gspi.uz/maqola/1629