Guliston davlat pedagogika instituti

ideas of comprehensive harmonious development of the individual, the upbringing of their personality, have always influenced the advanced stages of human development. Special sports, active, and developmental games are necessary for the development of such qualities as intelligence, resourcefulness, precise coordination of movements, agility, and speed. Kalit suzlar:Taraqiyot,o‘smirlik,psixologik,yoshlar, Bolalar va o‘smirlarning har tomonlama va uyg‘un rivojlanishida jismoniy tarbiya va sportning ahamiyati tobora ortib bormoqda. Zamonaviy jamiyatning taraqqiyoti o‘sib kelayotgan avlod orasida ommaviy jismoniy tarbiya va sportni yanada keng joriy etish bilan uzviy bog‘liq. O‘zbekiston Respublikasi demokratik, ma‘naviy yangilangan davlat qurishni amalga oshirar ekan, jamiyatning harakatlantiruvchi kuchi bo‘lmish yosh avlodning barkamol rivojlanishi, sog‘lig‘i va farovonligi haqida alohida g‘amxo‘rlik ko‘rsatmoqda. Insonni har tomonlama uyg‘un rivojlantirish, uning shaxsini tarbiyalash g‘oyalari insoniyatning ilg‘or bo‘g‘inlarini doimo to‘lqinlantirib kelgan. Ziyraklik, topqirlik, harakatlarni aniq muvofiqlashtirish, chaqqonlik, tezkorlik kabi sifatlarni rivojlantirish uchun maxsus sport, harakatli va rivojlantiruvchi o‘yinlar zarur. O‘smirlik va o‘spirinlik davridagi ta‘lim olish davri insonning ma‘naviy va jismoniy sifatlarini shakllantirish, demokratik jamiyat sharoitida ijtimoiy vazifalarni bajarishga tayyorlash davriga to‘g‘ri keladi. Bu o‘yinlarning barchasi o‘smirning jismoniy kamolotiga, harakat tizimini rivojlantirishga, o‘zgaruvchan hayotiy sharoitlarga moslashishga, nafaqat jismoniy, balki psixologik jihatdan ham chiniqishga qaratilgan. Ular, bir tomondan, inson organizmining hayotiy holatlari hisobiga insonni jismonan rivojlantirsa, ikkinchi tomondan, xarakterning muayyan xususiyatlari, shaxsiy fazilatlari va qobiliyatlarini ochib beradi va namoyon qiladi. O‘quvchilarning harakat faolligini me‘yorlash muammosi muhim gigiyenik ahamiyatga ega, chunki so‘nggi paytlarda yoshlarda progressiv gipodinamiya kuzatilmoqda, bu nafaqat auditoriyalarda, balki uyda ham o‘quv mashg‘ulotlarining katta hajmi bilan bog‘liq. Sog‘liqni saqlash va yuqori darajadagi jismoniy fazilatlarni saqlab qolish uchun maktab o‘quvchilariga nafaqat jismoniy mashqlar va maxsus gigiyena, parhez, balki chaqqonlikni rivojlantiruvchi sport va harakatli o‘yinlarni o‘z ichiga olgan harakat rejimi zarur.O‘yinlar insoniyat madaniyatining xazinasidir. Ularning xilma-xilligi juda katta. Ularda yoshlar moddiy va ma‘naviy ijodining barcha sohalari o‘z aksini topgan. Eng yirik pedagoglar, olimlar, progressiv jamoat arboblari o‘yinni xalq tarbiyasi uchun juda foydali deb hisoblaganlar. O‘yinlar - mazmunli faoliyat sifatida, tez o‘zgaruvchan sharoitlarda aniq harakat vazifalariga erishishga qaratilgan. Unda o‘yinchining ijodiy tashabbusi namoyon bo‘lib, u jamoa harakatlari bilan uyg‘unlashgan xilma-xil harakatlarda ifodalanadi. Bolalarning o‘yin faoliyatida ikkita juda muhim omil obyek

Yo‘ldashev Otabek Muzaffar o‘gli. YOSH AVLODNING MA‘NAVIY SHAKLLANISHIDA XALQ VA HARAKATLI O‘YINLARNING AHAMIYATI // Jismoniy tarbiya va sport sohasida ta‘lim samaradorligini oshirishning ilmiy-uslibiy asoslari: muammo va yechimlar. Guliston davlat pedagogika instituti, 2025, B.279-282. — https://konferensiya.gspi.uz/maqola/586