Guliston davlat pedagogika instituti

Umumrivojlantiruvchi mashqlar (URM) aholining turli yosh guruhlari uchun jismoniy salomatlikni mustahkamlash, mushak-skelet tizimini rivojlantirish va umumiy funksional holatni yaxshilashda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqola URMning asosiy turlari, ularning yosh guruhlariga moslashuvi va O‘zbekiston sharoitida qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan imkoniyatlarini o‘rganadi. URMning asosiy turlari orasida aerobik mashqlar, kuch mashqlari, moslashuvchanlik va muvozanat mashqlari, shuningdek, funksional treninglar kiradi. Aerobik mashqlar yurak-qon tomir tizimini mustahkamlaydi, kuch mashqlari mushak massasini oshiradi, moslashuvchanlik mashqlari bo‘g‘imlar harakatchanligini yaxshilaydi, muvozanat mashqlari esa ayniqsa keksa yoshdagilar uchun jarohatlanish xavfini kamaytiradi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, muntazam URM bilan shug‘ullanish bolalarda motorli ko‘nikmalarni rivojlantiradi, o‘smirlarda metabolik salomatlikni yaxshilaydi, kattalarda stressni kamaytiradi va keksa yoshdagilarning mustaqil hayot kechirish qobiliyatini oshiradi. Maqola qiyosiy tahlil usuliga asoslanib, turli davlatlardagi URM dasturlarini ko‘rib chiqadi va O‘zbekiston aholisi uchun moslashtirilgan yondashuvlarni taklif qiladi. Ushbu mashqlarning afzalliklari orasida ularning oddiyligi, minimal jihoz talab qilishi va turli yosh guruhlariga moslashuvi kiradi. O‘zbekistonda URMni ommalashtirish sog‘liqni saqlash tizimidagi xarajatlarni kamaytirish va aholi salomatligini yaxshilashga xizmat qilishi mumkin. Maqola ushbu mashqlarning samaradorligini statistik ma‘lumotlar va xalqaro tajribaga asoslangan holda tahlil qiladi.

G‘ofurov- D. B.. AHOLINING TURLI YOSH QATLAMLARIDA UMUMRIVOJLANTIRUVCHI MASHQLAR VA ULARNING GURUHLARI // Jismoniy tarbiya va sport sohasida ta‘lim samaradorligini oshirishning ilmiy-uslibiy asoslari: muammo va yechimlar. Guliston davlat pedagogika instituti, 2025, B.426-431. — https://konferensiya.gspi.uz/maqola/621